Agenda van Twente voor vitale regio

Opbrengst van 8 jaar investeren in regio

Wat is de opbrengst van de ‘Agenda van Twente’, de investeringsagenda van 14 Twentse gemeenten. Dat stond centraal in een druk bezochte bijeenkomst voor Twentse raadsleden d.d. 15 juni in Borne. De gemeenten hebben via deze agenda de afgelopen 8 jaar vorm gegeven aan het versterken van de sociaal economische structuur van de regio. Een investering van in totaal € 80 miljoen tot en met 2017. In een terugblik is vooral gekeken naar het maatschappelijk rendement en de economische opbrengsten. Zo blijkt dat de groei van de sector higtech systemen en materialen (HTSM) in Twente boven het Nederlands gemiddelde ligt. En ook heeft de uitstraling van een gezamenlijke Twentse investeringsagenda een groot extern effect. De infrastructurele projecten als verbreding A1, N18 en A/N35 laten bijvoorbeeld duidelijk zien dat met eigen inzet een groot multipliereffect en veel cofinanciering is georganiseerd. Een andere opbrengst is de groei in economisch belang en bekendheid met de vrijetijdssector in Twente. Ook heeft Twente, mede dankzij inzet op regiobranding, zichzelf duidelijker weten te positioneren als relevante regio.

 

Doelstelling van de ‘ Agenda van Twente’ was dat Twente in 2020 tot de top vijf van Europese regio’s behoort op het gebied van innovatie en technologie en tot de top twee van Nederland. De directe aanleiding was dat Twente achterliep op de rest van Nederland. Vooral de economische pijler baarde zorgen: het bruto regionaal product en de arbeidsproductiviteit lagen onder het landelijk gemiddelde en er was sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. De gemeenten en regio geloofden dat de problemen alleen in gezamenlijkheid konden worden aangepakt met een regionaal plan ter versteviging van het regionaal ecosysteem van Twente.

Voor het bereiken van de gestelde ambitie waren en zijn investeringen noodzakelijk; in innovatie, in het toepassen en vermarkten van kennis en in het versterken van de ruimtelijke economische structuur, ruimtelijke investeringen in bereikbaarheid, woon-en werkmilieus, maar ook in een goed sociaal-cultureel klimaat en profilering van de regio. Immers, uit onderzoeken blijkt dat kritische massa (agglomeratie), goede verbindingen met de rest van de wereld (connectiviteit) en het vermogen om nieuwe producten en diensten succesvol op de markt te brengen (innovatie) belangrijke voorwaarden zijn voor een goed functionerende regio.

De opbrengsten

De terugblik op de investeringen laat zien dat er veel is bereikt en het levert ook interessante leerpunten op over onder andere de samenwerking. Daarnaast is de terugblik belangrijk als basis voor de discussie over een eventueel vervolg op de ‘Agenda van Twente’.

Staat van Twente

Waar staat Twente nu economisch gezien? De verwachting is dat de arbeidsparticipatie in Twente in 2017 gelijk is aan het Nederlandse cijfer. Het Bruto Regionaal Product (BRP) in Twente bewoog aanvankelijk tot 2009 (85%) in de richting van het landelijke niveau van het BBP per inwoner. Volgens de meest recente prognoses is dat cijfer in 2014 gedaald naar 78%. In 2012 werd in Twente gemiddeld 728 euro per jaar per medewerker aan R&D besteed, dit bedrag is bijna 40% hoger dan het Nederlands gemiddelde met 440 euro R&D uitgaven per medewerker per jaar. Het aandeel hoogopgeleiden in de potentiele beroepsbevolking is in Twente vanaf 2007 gestegen van 24% naar 30%. Landelijk is het percentage van 30% naar 35% gestegen. Twente stijgt dus sneller. De opgave blijft echter groot.

Samenwerking

Het succes op de verschillende projecten van de ‘Agenda van Twente’ is mede bepaald doordat bedrijfsleven, overheden, kennis- en onderwijsinstellingen een financiële bijdrage hebben gekoppeld aan de doelstellingen uit de agenda. In totaal is € 1.462.233.234 euro aan cofinanciering gerealiseerd. Ook is de samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen in de loop van de jaren goed georganiseerd in Twente. Deze partijen vinden elkaar in de Twente Board en hebben vooral via die lijn stem in de regionale agenda. Daardoor komen ze makkelijker aan tafel bij relevante spelers wanneer het gaat om (inter)nationale dossiers.

Op thema’s

De evaluatie is deels aangevlogen via verschillende thema’s: Innovatie/HTSM, Vernieuwing Bouw, Bereikbaarheid, Human Capital, Vestigingsklimaat, Vrije tijdseconomie en Branding. Zo is bijvoorbeeld zichtbaar dat Twentse HTSM-sector sterk uit de economische crisis komt. Het aantal werkzame personen ligt 4% hoger dan voor aanvang van de crisis. Dit betekent 1.135 extra werkzame personen in 8 jaar tijd. De groei is opmerkelijk, zeker in vergelijking met de Nederlandse HTSM sector. Deze laat juist een daling zien van 3%. Twente is hierdoor nog meer een HTSM regio geworden. Op het thema branding is te zien dat het merk Twente meer economische kleur krijgt met een (inter)nationaal herkenbaar profiel waar ze trots op mag zijn. Enerzijds heeft Twente erkenning als ondernemende kennisregio waar het gebeurt op het gebied van HTSM. Anderzijds als groene regio met een prachtig landschap. Ook is bijvoorbeeld op het thema vrijetijdseconomie te zien dat toerisme in Twente zich in de afgelopen jaren goed heeft ontwikkeld. Zo is het aantal banen en vestigingen toegenomen en de naamsbekendheid gegroeid. Sinds 2013 staat Twente in de top vijf van de meest bekende toeristische regio’s in Nederland.

Op www.agendavantwente.nl  staat de gehele evaluatie / terugblik op de ‘Agenda van Twente’.

collage nri